इयत्ता ११ वी रसायनशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)

📅 २६ ऑक्टोबर २०२६ · १० प्रश्न · बालभारती पाठ्यपुस्तकातून

हा २६ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →

टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.

1. 22 g कार्बन डायऑक्साइडमध्ये किती मोल (mole) असतात? (C = 12, O = 16)

   धडा १: Some Basic Concepts of Chemistry

   • अ0.25 मोल
   • ब0.5 मोल
   • क1 मोल
   • ड2 मोल
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. 0.5 मोल
   CO₂ चे मोलर वस्तुमान = 12 + 2 × 16 = 44 g mol⁻¹; म्हणून मोल = 22 ÷ 44 = 0.5 मोल.

2. मुख्य पुंज अंक (principal quantum number) n = 3 असलेल्या कवचात जास्तीत जास्त किती इलेक्ट्रॉन सामावू शकतात?

   धडा ४: Structure of Atom

   • अ8
   • ब9
   • क18
   • ड32
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: क. 18
   कवचाची इलेक्ट्रॉन धारणक्षमता 2n² असते; n = 3 साठी 2 × 3² = 18.

3. BF₃ रेणूची भूमिती (geometry) कोणती आहे?

   धडा ५: Chemical Bonding

   • अत्रिकोणी प्रतलीय (trigonal planar)
   • बचतुष्फलकीय (tetrahedral)
   • करेषीय (linear)
   • डपिरॅमिडल (pyramidal)
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: अ. त्रिकोणी प्रतलीय (trigonal planar)
   बोरॉन तीन sp² संकरित कक्षकांनी तीन F अणूंशी बंध करतो; म्हणून BF₃ त्रिकोणी प्रतलीय असून F–B–F कोन 120° असतो.

4. H₂SO₄ मध्ये सल्फरचा ऑक्सिडीकरण अंक (oxidation number) किती आहे?

   धडा ६: Redox Reactions

   • अ+2
   • ब+4
   • क−2
   • ड+6
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ड. +6
   2(+1) + x + 4(−2) = 0, म्हणून x = +6.

5. आधुनिक आवर्ती नियमानुसार मूलद्रव्यांचे गुणधर्म हे त्यांच्या कोणत्या गोष्टीचे आवर्ती फलन असतात?

   धडा ७: Modern Periodic Table

   • अअणुवस्तुमान
   • बअणुअंक
   • कन्यूट्रॉनची संख्या
   • डघनता
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. अणुअंक
   आधुनिक आवर्ती नियम अणुअंकावर आधारित आहे; मेंडेलीव्हचा जुना नियम अणुवस्तुमानावर आधारित होता.

6. गण 2 मधील मूलद्रव्यांना अल्कधर्मी मृदा धातू (alkaline earth metals) का म्हणतात?

   धडा ८: Elements of Group 1 and 2

   • अती खोलीच्या तापमानाला द्रव असतात
   • बत्यांच्यामध्ये एक संयुजा इलेक्ट्रॉन असतो
   • कती खडकांमध्ये खनिजांच्या स्वरूपात आढळतात
   • डती सर्व किरणोत्सारी आहेत
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: क. ती खडकांमध्ये खनिजांच्या स्वरूपात आढळतात
   पाठ्यपुस्तकानुसार गण 2 ची मूलद्रव्ये खडकांमध्ये खनिजांच्या स्वरूपात आढळतात, म्हणून त्यांना हे नाव मिळाले; त्यांच्यात दोन संयुजा इलेक्ट्रॉन असतात.

7. स्थिर तापमानाला एका वायूचे आकारमान 2 atm दाबाला 10 L आहे. त्याचे आकारमान 5 L पर्यंत कमी केल्यास दाब किती होईल?

   धडा १०: States of Matter

   • अ1 atm
   • ब2 atm
   • क2.5 atm
   • ड4 atm
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ड. 4 atm
   बॉइलचा नियम (Boyle's law): P₁V₁ = P₂V₂; 2 × 10 = P₂ × 5, म्हणून P₂ = 4 atm.

8. पुरोगामी अभिक्रिया उष्मादायी (exothermic) असलेल्या समतोल प्रणालीचे तापमान वाढवल्यास काय होईल?

   धडा १२: Chemical Equilibrium

   • असमतोल डावीकडे (प्रतिगामी दिशेने) सरकेल
   • बसमतोल उजवीकडे (पुरोगामी दिशेने) सरकेल
   • कसमतोलावर काहीही परिणाम होणार नाही
   • डदोन्ही अभिक्रिया पूर्णपणे थांबतील
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: अ. समतोल डावीकडे (प्रतिगामी दिशेने) सरकेल
   ल-शातेलिए तत्त्वानुसार (Le Chatelier's principle) वाढलेली उष्णता उष्माग्राही प्रतिगामी अभिक्रिया शोषून घेते, म्हणून समतोल डावीकडे सरकतो.

9. अल्काइनचे (alkynes) सर्वसाधारण सूत्र कोणते?

   धडा १५: Hydrocarbons

   • अCₙH₂ₙ₊₂
   • बCₙH₂ₙ
   • कCₙH₂ₙ₋₂
   • डCₙH₂ₙ₊₁
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: क. CₙH₂ₙ₋₂
   अल्काइनमध्ये कार्बन-कार्बन तिहेरी बंध असतो; त्यांचे सर्वसाधारण सूत्र CₙH₂ₙ₋₂ आहे (उदा. इथाइन, C₂H₂).

10. डेटॉल या पूतिरोधकातील (antiseptic) सक्रिय घटक कोणता?

    धडा १६: Chemistry in Everyday Life

    • अपॅरासिटामॉल
    • बक्लोरोझायलेनॉल
    • कॲस्पिरिन
    • डसॅलिसिलिक आम्ल
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: ब. क्लोरोझायलेनॉल
    फिनॉलचा अनुजात असलेले क्लोरोझायलेनॉल हे डेटॉलचे सक्रिय घटक (4.8% w/v) आहे.

इयत्ता ११ वी: इतर विषयांचे MCQ

सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील (ebalbharati.in) धड्यांवरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत धड्याचे नाव दिले आहे.