इयत्ता १२ वी मराठी युवकभारती – भाग ५ – व्याकरण: व्याकरण : वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर MCQ
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, शेवटी गुण. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
‘आजचा सूर्यास्त किती मनमोहक आहे!’ हे वाक्य आशयावरून कोणत्या प्रकारचे आहे?
धडा २१: व्याकरण : वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. उद्गारार्थी
मनातील भाव उत्कटपणे व्यक्त केला आहे, म्हणून हे उद्गारार्थी वाक्य आहे.‘मी वेळेवर निघालो असतो तर माझी गाडी चुकली नसती.’ हे वाक्य क्रियापदाच्या रूपावरून कोणत्या प्रकारचे आहे?
धडा २१: व्याकरण : वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. संकेतार्थी
अमुक केले असते तर अमुक झाले असते अशी अट दिसते, म्हणून संकेतार्थी वाक्य.‘कृपया दरवाजा हळू बंद करा.’ हे वाक्य क्रियापदाच्या रूपावरून कोणत्या प्रकारचे आहे?
धडा २१: व्याकरण : वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. आज्ञार्थी
क्रियापदावरून विनंतीचा बोध होतो; विनंती आज्ञार्थी वाक्यात मोडते.ज्या वाक्यातील क्रियापदाच्या रूपावरून कर्तव्य, शक्यता, योग्यता किंवा इच्छा यांचा बोध होतो, त्या वाक्याला काय म्हणतात?
धडा २१: व्याकरण : वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. विध्यर्थी वाक्य
विधी म्हणजे कर्तव्य, शक्यता, योग्यता, इच्छा; यांचा बोध होणारे वाक्य विध्यर्थी.‘शेतकरी शेतात नांगरणी करत आहेत.’ या वाक्यातील क्रियापदावरून केवळ काळाचा बोध होतो; हे वाक्य कोणत्या प्रकारचे?
धडा २१: व्याकरण : वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. स्वार्थी
क्रियापदाच्या रूपावरून फक्त काळ कळतो, म्हणून हे स्वार्थी वाक्य आहे.पाठानुसार ‘वाक्यरूपांतर’ म्हणजे काय?
धडा २१: व्याकरण : वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. वाक्याचा अर्थ न बदलता त्याच्या रचनेत केलेला बदल
वाक्यार्थाला बाध न आणता वाक्याच्या रचनेत केलेला बदल म्हणजे वाक्यरूपांतर.पाठानुसार वाक्यरूपांतराला आणखी कोणते नाव आहे?
धडा २१: व्याकरण : वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. वाक्यपरिवर्तन
वाक्यरूपांतराला ‘वाक्यपरिवर्तन’ असेही म्हणतात.‘असा प्रामाणिक माणूस आज कुठे सापडतो?’ या प्रश्नार्थी वाक्याचे योग्य विधानार्थी रूप कोणते?
धडा २१: व्याकरण : वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. असा प्रामाणिक माणूस आज सहज सापडत नाही.
प्रश्न होकारार्थी असल्यास त्याचे विधानार्थी वाक्य नकारार्थी करावे; अर्थ तोच राहतो.‘हा रस्ता अरुंद आहे.’ या होकारार्थी वाक्याचे अर्थ न बदलता नकारार्थी रूप कोणते?
धडा २१: व्याकरण : वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. हा रस्ता रुंद नाही.
‘अरुंद’ऐवजी विरुद्धार्थी ‘रुंद’ वापरून नकार दिल्यास मूळ अर्थ बदलत नाही.‘तू रोज दूध पी.’ या आज्ञार्थी वाक्याचे विधानार्थी रूप कोणते?
धडा २१: व्याकरण : वाक्यप्रकार व वाक्यरूपांतर
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. तू रोज दूध प्यावेस.
आज्ञेचा भावार्थ राखून सरळ विधान केले: ‘प्यावेस’; पुस्तकातील ‘कर - करावास’ याच धर्तीवर.
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील या धड्यावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत.