इयत्ता १२ वी वाणिज्य संघटन व व्यवस्थापन – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
हा २६ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. रोज सकाळी ८ वाजता नवीन १० प्रश्न.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
हेन्री फेयॉल यांनी व्यवस्थापनाची १४ तत्त्वे कोणत्या ग्रंथात मांडली?
धडा १: व्यवस्थापनाची तत्त्वे
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. जनरल अँड इंडस्ट्रियल ॲडमिनिस्ट्रेशन (General and Industrial Administration)
'आधुनिक व्यवस्थापनाचे जनक' हेन्री फेयॉल यांनी आपली १४ तत्त्वे 'जनरल अँड इंडस्ट्रियल ॲडमिनिस्ट्रेशन' या ग्रंथात मांडली.फेयॉल यांच्या आदेशातील एकवाक्यतेच्या तत्त्वानुसार (Unity of Command) प्रत्येक कर्मचाऱ्याला आदेश कोणाकडून मिळावेत?
धडा १: व्यवस्थापनाची तत्त्वे
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. फक्त एकाच वरिष्ठाकडून
प्रत्येक कर्मचाऱ्याला एकाच वरिष्ठाकडून आदेश मिळाल्यास गोंधळ व संघर्ष टाळता येतात.प्रत्यक्ष कामगिरीची पूर्वनिर्धारित मानकांशी तुलना करून सुधारात्मक उपाय सुचवणारे व्यवस्थापनाचे कार्य कोणते?
धडा २: व्यवस्थापनाची कार्ये
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. नियंत्रण
नियंत्रणात प्रत्यक्ष व प्रमाणित कामगिरीतील विचलन मोजून त्याची कारणे शोधली जातात व सुधारात्मक उपाय सुचवले जातात.आपल्या मालकाचा अधिकार व पाठिंबा मिळवून, पगार घेत असतानाच स्वतःच्या नावीन्यपूर्ण कल्पना राबवणाऱ्या कर्मचाऱ्याला काय म्हणतात?
धडा ३: उद्योजकतेचा विकास
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. अंतर्गत उद्योजक (Intrapreneur)
अंतर्गत उद्योजक संस्थेत नोकरी करत असतानाच संस्थेच्या पाठिंब्याने नव्या कल्पना राबवतो; उद्योजक मात्र स्वतःचा व्यवसाय सुरू करतो.विमा करारात विमा कंपनी व विमाधारक दोघांनीही सर्व महत्त्वाची माहिती पूर्ण व अचूकपणे उघड करावी, असे कोणते तत्त्व सांगते?
धडा ४: व्यवसाय सेवा
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. परमोच्च विश्वासाचे तत्त्व
परमोच्च विश्वासाच्या तत्त्वानुसार दोन्ही पक्षांनी विम्याच्या विषयवस्तूची सर्व महत्त्वाची माहिती स्पष्ट, पूर्ण व अचूक द्यावी.कंपनी सुरक्षा, स्वच्छता यांसारखी मुख्य नसलेली कामे करार करून विशेष संस्थेकडे सोपवते, याला काय म्हणतात?
धडा ५: व्यवसायातील उभरत्या पद्धती
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. बाह्यसेवा (Outsourcing)
बाह्यसेवा म्हणजे काही व्यावसायिक कार्ये विशेष संस्थांकडे करार करून सोपवणे; त्यामुळे खर्च कमी होतो व कंपनी मुख्य कामावर लक्ष देऊ शकते.कंपनी कायद्याच्या कलम १३५ मध्ये येणाऱ्या कंपनीने दरवर्षी मागील तीन आर्थिक वर्षांच्या सरासरी निव्वळ नफ्याच्या किमान किती टक्के रक्कम सामाजिक जबाबदारीवर (CSR) खर्च करावी?
धडा ६: व्यवसायाची सामाजिक जबाबदारी
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. २%
पाठ्यपुस्तकानुसार अशा कंपन्यांनी मागील तीन आर्थिक वर्षांच्या सरासरी निव्वळ नफ्याच्या किमान २% रक्कम CSR वर खर्च करावी.ग्राहक संरक्षण कायदा, २०१९ नुसार जिल्हा स्तरावरील ग्राहक तक्रार निवारण यंत्रणेला काय म्हणतात?
धडा ७: ग्राहक संरक्षण
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. जिल्हा आयोग
या कायद्याने जिल्हा स्तरावर जिल्हा आयोग, राज्य स्तरावर राज्य आयोग व केंद्र स्तरावर राष्ट्रीय आयोग स्थापन केला.विपणन मिश्रणाचे चार घटक (4Ps) १९६० मध्ये कोणी सांगितले?
धडा ८: विपणन
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. ई. जे. मॅकार्थी
ई. जे. मॅकार्थी यांनी १९६० मध्ये 4Ps सांगितले; बूम्स अँड बिटनर यांनी १९८१ मध्ये आणखी ३ नवीन घटक (3Ps) जोडले.विपणन मिश्रणातील 'स्थान' (Place) या घटकाला असेही म्हणतात:
धडा ८: विपणन
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. वितरण व्यवस्था
स्थान म्हणजे वस्तू संभाव्य ग्राहकांना योग्य ठिकाणी उपलब्ध करून देणे; म्हणून स्थानाला वितरण व्यवस्था असेही म्हणतात.
इयत्ता १२ वी: इतर विषयांचे MCQ
मागील दिवसांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील (ebalbharati.in) धड्यांवरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत धड्याचे नाव दिले आहे.