इयत्ता १२ वी पुस्तपालन व लेखाकर्म – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
हा २७ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. रोज सकाळी ८ वाजता नवीन १० प्रश्न.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
भागीदार मीरा 1 एप्रिल रोजी संस्थेला ₹50,000 कर्ज देते. भागीदारी करारात या कर्जावरील व्याजाचा काहीही उल्लेख नाही. 31 मार्च रोजी संपणाऱ्या वर्षासाठी तिला किती व्याज मिळेल?
धडा १: भागीदारीची ओळख व भागीदारीची अंतिम खाती
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. ₹3,000
करारात उल्लेख नसल्यास भारतीय भागीदारी कायदा 1932 नुसार भागीदाराच्या कर्जावर 6% वार्षिक दराने व्याज मिळते: 50,000 × 6% = ₹3,000.एका क्लबला वर्षभरात ₹60,000 वर्गणी मिळाली, त्यात पुढील वर्षाची ₹4,000 अगाऊ वर्गणी समाविष्ट आहे. वर्षअखेरीस चालू वर्षाची ₹6,000 वर्गणी येणे बाकी (अप्राप्त) आहे. वर्षाच्या सुरुवातीला कोणतीही वर्गणी येणे बाकी किंवा अगाऊ मिळालेली नव्हती. चालू वर्षाचे वर्गणी उत्पन्न किती?
धडा २: नफा न कमविणाऱ्या संस्थांची खाती
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. ₹62,000
उत्पन्न = मिळालेली वर्गणी − पुढील वर्षाची अगाऊ वर्गणी + चालू वर्षाची येणे बाकी वर्गणी = 60,000 − 4,000 + 6,000 = ₹62,000.अ आणि ब हे 3:1 या प्रमाणात नफा वाटून घेतात. क ला प्रवेश दिला आणि अ, ब, क यांचे नवीन प्रमाण 5:2:3 आहे. अ व ब यांचे त्यागाचे प्रमाण किती?
धडा ३: भागीदारीची पुनर्रचना – भागीदाराचा प्रवेश
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. 5:1
त्यागाचे प्रमाण = जुने प्रमाण − नवीन प्रमाण: अ = 3/4 − 5/10 = 5/20, ब = 1/4 − 2/10 = 1/20, म्हणून अ:ब = 5:1.क्ष, य आणि झ हे 5:3:2 या प्रमाणात नफा वाटून घेतात. क्ष निवृत्त झाला आणि त्याचा हिस्सा य व झ यांनी समान घेतला. य व झ यांचे नवीन नफा वाटपाचे प्रमाण किती?
धडा ४: भागीदारीची पुनर्रचना – भागीदाराची निवृत्ती
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. 11:9
प्रत्येकाला क्षच्या 5/10 चा अर्धा म्हणजे 5/20 मिळतो. य = 3/10 + 5/20 = 11/20 आणि झ = 2/10 + 5/20 = 9/20, म्हणून 11:9.1/3 हिस्सा असलेल्या भागीदार ड चा 31 जुलै रोजी मृत्यू होतो. लेखा वर्ष 1 एप्रिलपासून सुरू होते. मृत्यू तिथीपर्यंतचा त्याचा नफ्यातील हिस्सा मागील वर्षाच्या ₹90,000 नफ्याच्या आधारे (कालावधीनुसार) काढायचा आहे. त्याचा हिस्सा किती?
धडा ५: भागीदारीची पुनर्रचना – भागीदाराचा मृत्यू
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. ₹10,000
1 एप्रिल ते 31 जुलै = 4 महिने: 90,000 × 4/12 = 30,000 संस्थेचा नफा, त्यातील ड चा 1/3 हिस्सा = ₹10,000.भागीदारी संस्थेच्या विसर्जनाच्या वेळी विसर्जन खर्च आणि विविध धनकोंसारख्या बाह्य देयता दिल्या गेल्या आहेत. भागीदारी कायदा 1932 कलम 48 नुसार प्राप्त रकमेतून यानंतर काय दिले जाते?
धडा ६: भागीदारीचे विसर्जन (प्रविलयन किंवा समाप्ती)
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. भागीदारांचे संस्थेला दिलेले कर्ज
कलम 48 नुसार क्रम: विसर्जन खर्च, नंतर बाह्य देयता, नंतर भागीदारांचे कर्ज आणि त्यानंतरच भागीदारांचे भांडवल.विनिमय विपत्रामध्ये (bill of exchange) ज्या व्यक्तीवर विपत्र काढले जाते आणि जिला ते स्वीकारावे लागते ती व्यक्ती कोण?
धडा ७: विनिमय विपत्र किंवा हुंडी
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. आहार्यी/आदेशिती (Drawee)
आहार्यी/आदेशिती हा ऋणको असतो, ज्याच्यावर विपत्र काढले जाते; तो ते स्वीकारतो आणि त्याच्यासाठी ते देयविपत्र असते.एका कंपनीचे मागणी केलेले भांडवल (called-up capital) ₹6,00,000 आणि परिदत्त भांडवल (paid-up capital) ₹5,85,000 आहे. मागणीची थकबाकी (calls in arrears) किती?
धडा ८: प्रमंडळ खाती – भागांचे लेखांकन
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. ₹15,000
मागणीची थकबाकी = मागणी केलेले भांडवल − परिदत्त भांडवल = 6,00,000 − 5,85,000 = ₹15,000.शुद्ध विक्री ₹5,00,000 आणि विक्री योग्य मालाची किंमत (cost of goods sold) ₹3,50,000 आहे. सकल लाभ अनुपात (Gross Profit Ratio) किती?
धडा ९: वित्तीय विवरणांचे विश्लेषण
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. 30%
सकल लाभ = 5,00,000 − 3,50,000 = 1,50,000; सकल लाभ अनुपात = 1,50,000 ÷ 5,00,000 × 100 = 30%.पाठ्यपुस्तकानुसार GNU Khata हे कोणत्या प्रकारच्या लेखांकन आज्ञावलीचे (accounting software) उदाहरण आहे?
धडा १०: लेखांकनात संगणकाचा उपयोग
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. खुल्या स्रोतांमधून उपलब्ध (Free & Open Source)
पुस्तकात GNU Khata हे लघुउद्योग व वैयक्तिक वापरासाठी खुल्या स्रोतांद्वारे उपलब्ध लेखांकन प्रणालीचे उदाहरण दिले आहे.
इयत्ता १२ वी: इतर विषयांचे MCQ
मागील दिवसांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील (ebalbharati.in) धड्यांवरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत धड्याचे नाव दिले आहे.