अधिकृत स्रोत तपासले: २६ ऑक्टोबर २०२६. खालील माहिती महाराष्ट्र पोलीस विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळावरील (mahapolice.gov.in) “पोलीस भरती २०२४-२५ – उमेदवारांसाठी सूचना” (सुधारित, दिनांक १२.११.२०२५), पोलीस शिपाई (सेवाप्रवेश) नियम, २०११ (दिनांक १६.०६.२०११) आणि सुधारणा नियम २०२५ (दिनांक १७.१०.२०२५) यांवर आधारित आहे. पुढील (२०२६) भरतीची जाहिरात आल्यावर त्यातील नियम अंतिम मानावेत.
भरती प्रक्रिया थोडक्यात
पोलीस शिपाई भरतीत निवड तीन टप्प्यांत होते:
- ऑनलाईन अर्ज – फक्त अधिकृत पोर्टलवर (policerecruitment2025.mahait.org). अर्जासोबत कागदपत्रांची माहिती अचूक भरा.
- शारीरिक चाचणी (मैदानी चाचणी) – ५० गुण. यात किमान ५०% गुण (म्हणजे २५ गुण) मिळवणारे उमेदवारच पुढे जाऊ शकतात.
- लेखी चाचणी – १०० गुण. शारीरिक चाचणीत पात्र उमेदवारांपैकी गुणांच्या क्रमाने, प्रत्येक प्रवर्गातील रिक्त पदांच्या १:१० प्रमाणात उमेदवारांना लेखी परीक्षेसाठी बोलावले जाते.
अंतिम गुणवत्ता यादी शारीरिक चाचणी + लेखी चाचणी यांच्या एकत्रित गुणांवर (एकूण १५० गुण) तयार होते. त्यानंतर कागदपत्र पडताळणी व वैद्यकीय तपासणी होते.
लेखी परीक्षेचा नमुना (Exam Pattern)
| बाब | माहिती |
|---|---|
| एकूण गुण | १०० |
| प्रश्नांचा प्रकार | बहुपर्यायी (MCQ) – चार पर्यायांतून एक |
| वेळ | ९० मिनिटे |
| परीक्षेची भाषा | मराठी |
| उत्तीर्ण होण्यासाठी | किमान ४०% गुण आवश्यक (४० पेक्षा कमी गुण = अपात्र) |
| परीक्षेचा दिवस | संपूर्ण राज्यात एका पदासाठी एकाच दिवशी |
लेखी परीक्षेचे ४ विषय (अधिकृत यादी):
| क्र. | विषय | काय येते (थोडक्यात) |
|---|---|---|
| १ | अंकगणित | संख्या, शेकडेवारी, नफा-तोटा, व्याज, सरासरी, गुणोत्तर, काळ-काम-वेग, क्षेत्रफळ |
| २ | सामान्य ज्ञान व चालू घडामोडी | महाराष्ट्र व भारताचा इतिहास, भूगोल, राज्यघटना, पोलीस व कायदे, चालू घडामोडी |
| ३ | बुद्धिमत्ता चाचणी | संख्या/अक्षर मालिका, सांकेतिक भाषा, नातेसंबंध, दिशा, क्रम, घड्याळ-दिनदर्शिका |
| ४ | मराठी व्याकरण | संधी, शब्दांच्या जाती, विभक्ती, काळ, प्रयोग, समास, अलंकार, म्हणी-वाक्प्रचार |
टीप (अनधिकृत / खात्री न झालेली माहिती): अधिकृत सूचनेत प्रत्येक विषयाला किती गुण, हे दिलेले नाही. मागील परीक्षांमध्ये साधारणपणे प्रत्येक विषयावर सुमारे २५ प्रश्न (प्रत्येकी १ गुण) आल्याचे दिसते, पण हे अधिकृतरीत्या जाहीर केलेले नाही. तसेच अधिकृत सूचनेत निगेटिव्ह मार्किंगचा उल्लेख आम्हाला आढळला नाही – जाहिरात व प्रवेशपत्रावरील सूचना नक्की वाचा.
शारीरिक चाचणी (मैदानी चाचणी) – ५० गुण
| पुरुष उमेदवार | गुण | महिला उमेदवार | गुण |
|---|---|---|---|
| १६०० मीटर धावणे | २० | ८०० मीटर धावणे | २० |
| १०० मीटर धावणे | १५ | १०० मीटर धावणे | १५ |
| गोळाफेक | १५ | गोळाफेक | १५ |
| एकूण | ५० | एकूण | ५० |
(तृतीयपंथी उमेदवारांनी अर्जात जी ओळख निवडली आहे – पुरुष किंवा महिला – त्यानुसार चाचणी.) प्रत्येक प्रकारात किती वेळेला/अंतराला किती गुण, याचा तक्ता सेवाप्रवेश नियमांत व जाहिरातीत दिलेला असतो.
जुन्या (२०११) नियमांत ५ कि.मी./३ कि.मी. धावणे, लांब उडी, पुल-अप्स आणि १०० गुणांची मैदानी चाचणी होती. आता ती पद्धत बदलली आहे – सध्याच्या भरतीत वरील ५० गुणांची चाचणी आहे.
शारीरिक पात्रता (उंची व छाती)
| बाब | पुरुष | महिला |
|---|---|---|
| उंची | किमान १६५ से.मी. | किमान १५५ से.मी. |
| छाती | न फुगवता किमान ७९ से.मी.; फुगवलेली व न फुगवलेली छाती यांत किमान ५ से.मी. फरक | लागू नाही |
पात्रता, वय व परीक्षा शुल्क (भरती २०२४-२५ नुसार)
- शैक्षणिक पात्रता: उच्च माध्यमिक शालांत परीक्षा (इयत्ता १२ वी) उत्तीर्ण किंवा शासनाने समकक्ष मानलेली अर्हता.
- वयोमर्यादा (पोलीस शिपाई): खुला प्रवर्ग १८ ते २८ वर्षे; मागास प्रवर्ग १८ ते ३३ वर्षे. महिला, खेळाडू, माजी सैनिक, प्रकल्पग्रस्त, भूकंपग्रस्त, होमगार्ड, पोलीस पाल्य, अनाथ इत्यादींसाठी वेगळ्या सवलती आहेत.
- एकवेळ वयसवलत (१७.१०.२०२५ ची सुधारणा): १ जानेवारी २०२२ ते ३१ डिसेंबर २०२५ या काळात कमाल वयोमर्यादा ओलांडलेले सर्व प्रवर्गातील उमेदवार २०२४ व २०२५ च्या रिक्त पदांच्या भरतीसाठी पात्र ठरवले गेले.
- परीक्षा शुल्क (पोलीस शिपाई): खुला प्रवर्ग ₹४५०, मागास प्रवर्ग ₹३५० (परत मिळत नाही).
- भरती २०२४-२५ चे अर्ज: २९.१०.२०२५ ते ३०.११.२०२५ या काळात ऑनलाईन घेतले गेले.
अभ्यास कसा करावा? (३० दिवसांचा सोपा प्लॅन)
- दिवस १–१०: अंकगणित व बुद्धिमत्ता – रोज २ प्रकरणे + ३० प्रश्न सराव. सूत्रे एका वहीत लिहा.
- दिवस ११–२०: मराठी व्याकरण – विभक्ती, समास, प्रयोग, अलंकार हे गुण देणारे भाग आधी करा.
- दिवस २१–२७: सामान्य ज्ञान – महाराष्ट्र भूगोल, इतिहास, राज्यघटना, पोलीस-कायदे; रोज १५ मिनिटे वर्तमानपत्र.
- दिवस २८–३०: ९० मिनिटांत १०० प्रश्नांचे पूर्ण सराव पेपर सोडवा. वेळेचे नियोजन: GK व मराठी आधी (जलद), नंतर गणित व बुद्धिमत्ता.
- मैदान: लेखी अभ्यासासोबत रोज धावण्याचा सराव चालू ठेवा – शारीरिक चाचणीत २५ पेक्षा कमी गुण आले तर लेखी परीक्षेची संधीच मिळत नाही.
खाली प्रत्येक विषयाच्या नोट्स, उदाहरणे आणि उत्तरांसह सराव प्रश्न दिले आहेत.