इयत्ता १२ वी रसायनशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
हा २७ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. रोज सकाळी ८ वाजता नवीन १० प्रश्न.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
स्थिर तापमान व दाबाला एखादी प्रक्रिया उत्स्फूर्त (spontaneous) असते जेव्हा प्रणालीच्या गिब्ज ऊर्जेतील बदल (ΔG):
धडा ४: Chemical Thermodynamics
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. ऋण असतो
स्थिर T व P ला उत्स्फूर्त प्रक्रियेत प्रणालीची गिब्ज ऊर्जा कमी होते, म्हणून ΔG < 0 (ΔG = 0 म्हणजे समतोल).एखादा वायू निर्वातात मुक्तपणे प्रसरण पावतो (मुक्त प्रसरण, free expansion). वायूने केलेले कार्य किती?
धडा ४: Chemical Thermodynamics
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. शून्य
निर्वातात विरोध करणारा दाब नसतो (Pext = 0), म्हणून W = −Pext ΔV = 0.कोरड्या हवेत असलेल्या राजवायूंपैकी (noble gases) मुख्य घटक कोणता?
धडा ७: Elements of Groups 16, 17 and 18
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. आर्गॉन
राजवायू कोरड्या हवेत आकारमानाने सुमारे 1% असतात आणि त्यांत आर्गॉनचे प्रमाण सर्वाधिक असते.सल्फर +4 व +6 ऑक्सिडीकरण अवस्था दाखवतो, पण ऑक्सिजन अशा उच्च ऑक्सिडीकरण अवस्था दाखवू शकत नाही, कारण ऑक्सिजनमध्ये:
धडा ७: Elements of Groups 16, 17 and 18
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. रिक्त d कक्षक (vacant d orbitals) नसतात
ऑक्सिजनच्या संयुजा कवचात d कक्षक नसतात, त्यामुळे तो अष्टकाच्या पलीकडे जाऊन उच्च ऑक्सिडीकरण अवस्था गाठू शकत नाही.केवळ-स्पिन सूत्र (spin-only formula) वापरून, 3 अयुग्मित इलेक्ट्रॉन असलेल्या संक्रमण धातू आयनाचा चुंबकीय आघूर्ण (magnetic moment) सुमारे किती?
धडा ८: Transition and Inner transition Elements
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. 3.87 BM
μ = √(n(n + 2)) = √(3 × 5) = √15 ≈ 3.87 BM.लँथॅनम (La) पासून ल्युटेशियम (Lu) पर्यंत अणु व आयनिक त्रिज्यांमध्ये होणाऱ्या सातत्यपूर्ण घटीला काय म्हणतात?
धडा ८: Transition and Inner transition Elements
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. लँथॅनॉइड आकुंचन (lanthanoid contraction)
लँथॅनॉइड मालिकेत La पासून Lu पर्यंत त्रिज्या सतत कमी होत जातात; यालाच लँथॅनॉइड आकुंचन म्हणतात.ल्युकास अभिकर्मकासोबत (conc. HCl + निर्जल ZnCl₂) खोलीच्या तापमानाला कोणते अल्कोहोल द्रावण लगेच गढूळ करते?
धडा ११: Alcohols, Phenols and Ethers
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. 2-मिथाइलप्रोपॅन-2-ऑल
2-मिथाइलप्रोपॅन-2-ऑल हे तृतीयक (tertiary) अल्कोहोल आहे; तृतीयक अल्कोहोल लगेच गढूळपणा देतात (द्वितीयक हळूहळू, प्राथमिक फक्त तापवल्यावर).कॅनिझारो अभिक्रिया फक्त α-हायड्रोजन नसलेली ॲल्डिहाइडे देतात. खालीलपैकी कोणते ॲल्डिहाइड ही अभिक्रिया देऊ शकते?
धडा १२: Aldehydes, Ketones and Carboxylic acids
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. बेंझाल्डिहाइड
बेंझाल्डिहाइडमध्ये (C₆H₅CHO) α-हायड्रोजन नाही; इथेनाल, प्रोपेनाल व ब्युटेनाल यांमध्ये α-हायड्रोजन आहेत.नायलॉन 6,6 कोणत्या एकवारिकांच्या (monomers) संघनन बहुवारिकीकरणाने मिळते?
धडा १५: Introduction to Polymer Chemistry
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. ॲडिपिक आम्ल व हेक्झामिथिलीनडायअमाइन
ॲडिपिक आम्ल व हेक्झामिथिलीनडायअमाइन आधी नायलॉन क्षार बनवतात आणि त्याच्या संघनन बहुवारिकीकरणाने पॉलिअमाइड नायलॉन 6,6 मिळते.सूक्ष्मजीवांद्वारे विघटन होणारा ॲलिफॅटिक पॉलिएस्टर PHBV हा कोणत्या दोन एकवारिकांचा सहबहुवारिक (copolymer) आहे?
धडा १५: Introduction to Polymer Chemistry
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. 3-हायड्रॉक्सिब्युटॅनोइक आम्ल व 3-हायड्रॉक्सिपेंटॅनोइक आम्ल
PHBV म्हणजे poly(β-hydroxybutyrate-co-β-hydroxyvalerate); तो 3-हायड्रॉक्सिब्युटॅनोइक आम्ल व 3-हायड्रॉक्सिपेंटॅनोइक आम्ल एस्टर बंधाने जोडून बनतो.
इयत्ता १२ वी: इतर विषयांचे MCQ
मागील दिवसांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील (ebalbharati.in) धड्यांवरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत धड्याचे नाव दिले आहे.