इयत्ता १० वी विज्ञान भाग 2 – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)

📅 २६ ऑक्टोबर २०२६ · १० प्रश्न · बालभारती पाठ्यपुस्तकातून

हा २६ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →

टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. रोज सकाळी ८ वाजता नवीन १० प्रश्न.

1. mRNA वर एका अमिनो आम्लासाठीचा संकेत किती न्युक्लिओटाइडचा बनलेला असतो?

   धडा १: आनुवंशिकता व उत्क्रांती

   • अएक
   • बदोन
   • कतीन
   • डचार
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: क. तीन
   प्रत्येक अमिनो आम्लाचा संकेत तीन न्युक्लिओटाइडच्या संचाचा असतो, त्याला ‘ट्रिप्लेट कोडॉन’ म्हणतात.

2. ऑक्सिश्वसनाचा पहिला टप्पा, ग्लुकोज-विघटन (Glycolysis), पेशीच्या कोणत्या भागात घडतो?

   धडा २: सजीवांतील जीवनप्रक्रिया भाग-1

   • अपेशीद्रव्य
   • बतंतूकणिका
   • ककेंद्रक
   • डरायबोसोम
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: अ. पेशीद्रव्य
   ग्लुकोज-विघटन पेशीद्रव्यात घडते; ग्लुकोजच्या एका रेणूपासून पायरुविक आम्ल, ATP, NADH₂ व पाणी यांचे प्रत्येकी दोन रेणू तयार होतात.

3. सपुष्प वनस्पतींमधील द्विफलनात दुसरे पुंयुग्मक कोणाशी संयोग पावून भ्रूणपोष तयार होतो?

   धडा ३: सजीवांतील जीवनप्रक्रिया भाग-2

   • अअंडपेशी
   • बदोन ध्रुवीय केंद्रके
   • ककुक्षी
   • डपरागकण
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. दोन ध्रुवीय केंद्रके
   एक पुंयुग्मक अंडपेशीशी संयोग पावून युग्मनज बनतो; दुसरे पुंयुग्मक दोन ध्रुवीय केंद्रकांशी संयोग पावून भ्रूणपोष तयार होतो.

4. पाठ्यपुस्तकानुसार जगात जैवविविधतेच्या किती संवेदनक्षम स्थळांची (Hotspots) नोंद झाली आहे?

   धडा ४: पर्यावरणीय व्यवस्थापन

   • अ15
   • ब86
   • क135
   • ड34
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ड. 34
   जगात जैवविविधतेच्या 34 संवेदनक्षम स्थळांची नोंद आहे; त्यांनी एकेकाळी पृथ्वीचा 15.7% भाग व्यापला होता, आता फक्त 2.3% शिल्लक आहे.

5. सौर विद्युत घट (Solar photovoltaic cell) काय करतो?

   धडा ५: हरित ऊर्जेच्या दिशेने

   • असूर्यकिरणांतील प्रकाश ऊर्जेचे सरळ विद्युत ऊर्जेत रूपांतर करतो
   • बसौर ऊर्जेचे उष्णतेत रूपांतर करून टर्बाइन फिरवतो
   • कविद्युत ऊर्जा रासायनिक ऊर्जेच्या रूपात साठवतो
   • डविद्युत ऊर्जेचे प्रकाशात रूपांतर करतो
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: अ. सूर्यकिरणांतील प्रकाश ऊर्जेचे सरळ विद्युत ऊर्जेत रूपांतर करतो
   सौर विद्युत घट जनित्र किंवा विद्युत चुंबकीय प्रवर्तन न वापरता सूर्यप्रकाशाच्या ऊर्जेचे थेट विद्युत ऊर्जेत रूपांतर करतो.

6. कोणत्या संघातील प्राणी नलिकापादांच्या साहाय्याने प्रचलन करतात आणि अन्न पकडण्यासाठीही त्यांचा उपयोग करतात?

   धडा ६: प्राण्यांचे वर्गीकरण

   • अमृदुकाय
   • बवलयी
   • ककंटकचर्मी
   • डसिलेंटरेटा/निडारीया
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: क. कंटकचर्मी
   कंटकचर्मी प्राणी (उदा. तारा मासा, सी-अर्चिन) नलिकापादांनी प्रचलन करतात व अन्न पकडण्यासाठीही नलिकापाद वापरतात.

7. दुग्धजन्य उत्पादने बनवताना लॅक्टोबॅसिलाय जीवाणूंमुळे दुधाचे किण्वन होते, तेव्हा दुधातील लॅक्टोज शर्करेचे रूपांतर कोणत्या आम्लात होते?

   धडा ७: ओळख सूक्ष्मजीवशास्त्राची

   • अअॅसेटिक आम्ल
   • बलॅक्टिक आम्ल
   • कसायट्रिक आम्ल
   • डपायरुविक आम्ल
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. लॅक्टिक आम्ल
   लॅक्टोबॅसिलाय लॅक्टोजचे रूपांतर लॅक्टिक आम्लात करतात आणि या लॅक्टिक आम्लामुळे दुधातील प्रथिनांचे क्लथन होते.

8. बोंडअळीला घातक विष तयार करणारा जो जनुक बीटी कापसात घातला आहे, तो कोणत्या जीवाणूपासून घेतला आहे?

   धडा ८: पेशीविज्ञान व जैवतंत्रज्ञान

   • अलॅक्टोबॅसिलस
   • बस्ट्रेप्टोकॉकस थर्मोफिलस
   • कलॅक्टोबॅसिलस डेलब्रुकी
   • डबॅसिलस थूरीनजाएनसीस
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ड. बॅसिलस थूरीनजाएनसीस
   बीटी कापसात बॅसिलस थूरीनजाएनसीस या जीवाणूचा जनुक आहे; त्यामुळे पाने व बोंडांत तयार होणारे विष बोंडअळीला मारते.

9. पाठ्यपुस्तकानुसार सामाजिक आरोग्य म्हणजे काय?

   धडा ९: सामाजिक आरोग्य

   • अशरीराला कोणताही आजार नसणे
   • बएखाद्या व्यक्तीची इतर व्यक्तींशी संबंध स्थापन करण्याची क्षमता
   • कनियमित शारीरिक व्यायाम करणे
   • डघर व परिसर स्वच्छ ठेवणे
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. एखाद्या व्यक्तीची इतर व्यक्तींशी संबंध स्थापन करण्याची क्षमता
   एखाद्या व्यक्तीची इतर व्यक्तींशी संबंध स्थापन करण्याची आणि बदलत्या सामाजिक परिस्थितीनुसार वर्तन बदलण्याची क्षमता म्हणजे सामाजिक आरोग्य.

10. जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन प्राधिकरणाचे अध्यक्ष कोण असतात?

    धडा १०: आपत्ती व्यवस्थापन

    • अपंतप्रधान
    • बमुख्यमंत्री
    • कजिल्हाधिकारी
    • डतहसिलदार
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: क. जिल्हाधिकारी
    आपत्ती व्यवस्थापन कायदा 2005 नुसारच्या रचनेत जिल्हा प्राधिकरणाचे अध्यक्ष जिल्हाधिकारी असतात (राष्ट्रीय: पंतप्रधान, राज्य: मुख्यमंत्री, तालुका: तहसिलदार).

इयत्ता १० वी: इतर विषयांचे MCQ

मागील दिवसांचे MCQ

• २७ ऑक्टोबर २०२६

सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील (ebalbharati.in) धड्यांवरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. प्रत्येक प्रश्नासोबत धड्याचे नाव दिले आहे.