बी.कॉम. तृतीय वर्ष (सत्र ५ व ६) व्यवस्थापन लेखांकन – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)

📅 २६ ऑक्टोबर २०२६ · १० प्रश्न · महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या अभ्यासक्रमावर आधारित

हा २६ ऑक्टोबर २०२६ चा संच आहे. आजचे MCQ सोडवा →

टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.

1. व्यवस्थापन लेखांकन (management accounting) मुख्यतः कोणाला लेखा माहिती पुरवते?

   धडा १: Nature and Scope of Management Accounting

   • अभागधारकांना, लाभांश तपासण्यासाठी
   • बसरकारला, कर आकारणीसाठी
   • कव्यवस्थापनाला, नियोजन, नियंत्रण आणि निर्णय घेण्यासाठी
   • डधनकोंना, ऐपत तपासण्यासाठी
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: क. व्यवस्थापनाला, नियोजन, नियंत्रण आणि निर्णय घेण्यासाठी
   व्यवस्थापन लेखांकन अंतर्गत स्वरूपाचे आहे: ते लेखा माहिती व्यवस्थापकांना नियोजन, नियंत्रण आणि निर्णयासाठी सादर करते.

2. समान आकार उत्पन्न विवरणपत्रात (common-size income statement) प्रत्येक बाब कशाच्या टक्केवारीत दाखवली जाते?

   धडा २: Analysis of Financial Statements

   • अनिव्वळ नफा
   • बकार्यचलनातून मिळालेला महसूल (निव्वळ विक्री)
   • कएकूण मालमत्ता
   • डढोबळ नफा
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. कार्यचलनातून मिळालेला महसूल (निव्वळ विक्री)
   समान आकार उत्पन्न विवरणपत्रात निव्वळ विक्री 100 मानून प्रत्येक बाब तिच्या टक्केवारीत दाखवली जाते.

3. चालू मालमत्ता ₹3,00,000 असून त्यात साठा (inventory) ₹1,00,000 आहे (पूर्वदत्त खर्च नाहीत). चालू देणी ₹1,00,000 आहेत. तरल गुणोत्तर (quick ratio) किती?

   धडा ३: Ratio Analysis

   • अ3 : 1
   • ब2 : 1
   • क1 : 1
   • ड4 : 1
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. 2 : 1
   तरल मालमत्ता = 3,00,000 − 1,00,000 = 2,00,000; तरल गुणोत्तर = 2,00,000 ÷ 1,00,000 = 2 : 1.

4. निव्वळ विक्री ₹5,00,000 आणि ढोबळ नफा ₹1,25,000 आहे. ढोबळ नफा गुणोत्तर (gross profit ratio) किती?

   धडा ३: Ratio Analysis

   • अ20%
   • ब40%
   • क12.5%
   • ड25%
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ड. 25%
   ढोबळ नफा गुणोत्तर = ढोबळ नफा ÷ निव्वळ विक्री × 100 = 1,25,000 ÷ 5,00,000 × 100 = 25%.

5. रोख प्रवाह विवरणपत्रात (cash flow statement) यंत्रसामग्री खरेदी कोणत्या क्रियेखाली दाखवली जाते?

   धडा ४: Cash Flow Statement

   • अगुंतवणूक क्रिया (investing activities)
   • बकार्यचलन क्रिया (operating activities)
   • कवित्तपुरवठा क्रिया (financing activities)
   • डती दाखवली जात नाही
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: अ. गुंतवणूक क्रिया (investing activities)
   यंत्रसामग्रीसारख्या दीर्घकालीन मालमत्तेची खरेदी-विक्री ही AS 3 / Ind AS 7 नुसार गुंतवणूक क्रिया आहे.

6. निधी प्रवाह विवरणपत्रात (fund flow statement) 'निधी' (fund) या शब्दाचा सामान्यतः अर्थ काय असतो?

   धडा ५: Fund Flow Statement

   • अफक्त रोख
   • बएकूण मालमत्ता
   • कखेळते भांडवल (working capital)
   • डभाग भांडवल
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: क. खेळते भांडवल (working capital)
   निधी प्रवाह विश्लेषणात 'निधी' म्हणजे खेळते भांडवल, म्हणजेच चालू मालमत्ता वजा चालू देणी.

7. स्थिर खर्च ₹1,00,000, विक्री किंमत प्रति नग ₹50 आणि बदलता खर्च प्रति नग ₹30 आहे. समविच्छेद बिंदू (break-even point) नगांमध्ये किती?

   धडा ६: Marginal Costing and Cost-Volume-Profit Analysis

   • अ2,000 नग
   • ब3,333 नग
   • क5,000 नग
   • ड10,000 नग
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: क. 5,000 नग
   प्रति नग अंशदान (contribution) = 50 − 30 = ₹20; समविच्छेद बिंदू = स्थिर खर्च ÷ प्रति नग अंशदान = 1,00,000 ÷ 20 = 5,000 नग.

8. विक्री ₹2,00,000 आणि बदलते खर्च ₹1,20,000 आहेत. नफा-विक्री गुणोत्तर (P/V ratio) किती?

   धडा ६: Marginal Costing and Cost-Volume-Profit Analysis

   • अ60%
   • ब40%
   • क25%
   • ड66.67%
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. 40%
   अंशदान = 2,00,000 − 1,20,000 = 80,000; P/V गुणोत्तर = अंशदान ÷ विक्री × 100 = 40%.

9. प्रत्यक्ष गाठलेल्या कार्यपातळीनुसार बदलेल अशा प्रकारे तयार केलेल्या अंदाजपत्रकाला काय म्हणतात?

   धडा ७: Budgets and Budgetary Control

   • अस्थिर अंदाजपत्रक (fixed budget)
   • बमुख्य अंदाजपत्रक (master budget)
   • करोख अंदाजपत्रक (cash budget)
   • डलवचिक अंदाजपत्रक (flexible budget)
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ड. लवचिक अंदाजपत्रक (flexible budget)
   लवचिक अंदाजपत्रक विविध कार्यपातळ्यांसाठी खर्च दाखवते, त्यामुळे प्रत्यक्ष गाठलेल्या पातळीच्या अंदाजपत्रकाशी प्रत्यक्ष निकालांची तुलना करता येते.

10. साहित्याची प्रमाणित किंमत (standard price) प्रति किलो ₹10, प्रत्यक्ष किंमत प्रति किलो ₹12 आणि वापरलेले प्रत्यक्ष प्रमाण 500 किलो आहे. साहित्य किंमत विचलन (material price variance) किती?

    धडा ८: Standard Costing and Variance Analysis

    • अ₹1,000 प्रतिकूल (adverse)
    • ब₹1,000 अनुकूल (favourable)
    • क₹1,200 प्रतिकूल
    • ड₹500 प्रतिकूल
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: अ. ₹1,000 प्रतिकूल (adverse)
    साहित्य किंमत विचलन = (प्रमाणित किंमत − प्रत्यक्ष किंमत) × प्रत्यक्ष प्रमाण = (10 − 12) × 500 = −₹1,000, म्हणजे ₹1,000 प्रतिकूल, कारण प्रमाणापेक्षा जास्त किंमत दिली.

बी.कॉम. तृतीय वर्ष (सत्र ५ व ६): इतर विषयांचे MCQ

सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या (NEP) सर्वसाधारण अभ्यासक्रमावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. तुमच्या विद्यापीठाचा अभ्यासक्रम थोडा वेगळा असू शकतो.