बी.कॉम. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४) कंपनी लेखांकन – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)

📅 २६ ऑक्टोबर २०२६ · १० प्रश्न · महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या अभ्यासक्रमावर आधारित

टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.

1. कंपनीने अधिमूल्याने (at a premium) भाग दिल्यास अधिमूल्याची रक्कम कोणत्या खात्यात जमा (credit) केली जाते?

   धडा १: Issue of Shares

   • अभाग भांडवल खाते
   • बप्रतिभूती अधिमूल्य खाते (Securities Premium A/c)
   • कसामान्य राखीव निधी खाते
   • डनफा-तोटा खाते
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. प्रतिभूती अधिमूल्य खाते (Securities Premium A/c)
   दर्शनी किमतीपेक्षा जास्त मिळालेली रक्कम भांडवली प्राप्ती असून ती प्रतिभूती अधिमूल्य खात्यात वेगळी ठेवली जाते.

2. ₹10 दर्शनी किमतीचे 100 भाग (₹8 मागणी केलेले) जप्त (forfeited) केले. भागधारकाने प्रति भाग ₹5 भरले होते. भाग जप्ती खात्यात (Share Forfeiture A/c) किती रक्कम जमा होईल?

   धडा २: Forfeiture and Re-issue of Shares

   • अ₹500
   • ब₹300
   • क₹800
   • ड₹1,000
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: अ. ₹500
   जप्त भागांवर प्रत्यक्ष मिळालेली रक्कम भाग जप्ती खात्यात जमा होते: 100 × ₹5 = ₹500.

3. कर्जरोखेधारक (debenture holder) हा कंपनीचा ______ असतो.

   धडा ३: Issue and Redemption of Debentures

   • अमालक
   • बभागीदार
   • कसंचालक
   • डधनको (creditor)
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ड. धनको (creditor)
   कर्जरोखा म्हणजे कर्जाची पावती; म्हणून त्याचा धारक धनको असतो आणि त्याला मालकी नव्हे तर ठरावीक व्याज मिळते.

4. अग्रहक्क भागांचे (preference shares) विमोचन नफ्यातून केल्यास त्यांच्या दर्शनी मूल्याइतकी रक्कम कोणत्या खात्यात वर्ग करावी लागते?

   धडा ४: Redemption of Preference Shares

   • अप्रतिभूती अधिमूल्य खाते
   • बकर्जरोखे विमोचन राखीव निधी
   • कभांडवल विमोचन राखीव निधी (Capital Redemption Reserve)
   • डभाग जप्ती खाते
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: क. भांडवल विमोचन राखीव निधी (Capital Redemption Reserve)
   कंपनी कायदा 2013 कलम 55 नुसार भांडवल कमी होऊ नये म्हणून ही रक्कम भांडवल विमोचन राखीव निधीत वर्ग करतात.

5. कंपनी कायदा 2013 नुसार कंपनीचा ताळेबंद व नफा-तोटा पत्रकाचा नमुना कोणत्या अनुसूचीत (Schedule) दिला आहे?

   धडा ५: Final Accounts of Companies (Schedule III)

   • अअनुसूची III
   • बअनुसूची I
   • कअनुसूची II
   • डअनुसूची V
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: अ. अनुसूची III
   कंपनी कायदा 2013 ची अनुसूची III कंपनीच्या अंतिम खात्यांचा नमुना ठरवते.

6. अनुसूची III नुसार कंपनीच्या ताळेबंदात प्रतिभूती अधिमूल्याची शिल्लक कोणत्या शीर्षकाखाली दाखवतात?

   धडा ५: Final Accounts of Companies (Schedule III)

   • अभाग भांडवल
   • बदीर्घमुदती देणी (Non-current Liabilities)
   • कराखीव निधी व आधिक्य (Reserves and Surplus)
   • डचालू देणी (Current Liabilities)
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: क. राखीव निधी व आधिक्य (Reserves and Surplus)
   प्रतिभूती अधिमूल्य हा भागधारकांच्या निधीचा भाग असून तो भाग भांडवलात नव्हे तर राखीव निधी व आधिक्य मध्ये दाखवतात.

7. सरासरी नफा ₹60,000 आणि सामान्य नफा ₹40,000 आहे. अधिनफ्याच्या (super profit) 3 वर्षांच्या खरेदीने ख्याती (goodwill) किती?

   धडा ६: Valuation of Goodwill

   • अ₹1,20,000
   • ब₹60,000
   • क₹1,80,000
   • ड₹20,000
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. ₹60,000
   अधिनफा = 60,000 − 40,000 = ₹20,000; ख्याती = 20,000 × 3 = ₹60,000.

8. समभागधारकांसाठी उपलब्ध निव्वळ मालमत्ता ₹5,00,000 असून समभागांची संख्या 10,000 आहे. प्रति भाग आंतरिक मूल्य (intrinsic value) किती?

   धडा ७: Valuation of Shares

   • अ₹500
   • ब₹5
   • क₹100
   • ड₹50
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ड. ₹50
   प्रति भाग आंतरिक (निव्वळ मालमत्ता) मूल्य = 5,00,000 ÷ 10,000 = ₹50.

9. AS-14 नुसार विलीनीकरण स्वरूपाच्या एकत्रीकरणाचे (amalgamation in the nature of merger) लेखांकन कोणत्या पद्धतीने करतात?

   धडा ८: Amalgamation of Companies

   • अखरेदी पद्धत (Purchase method)
   • बहितसंबंध एकत्रीकरण पद्धत (Pooling of interests method)
   • कनिव्वळ मूल्य पद्धत
   • डअधिनफा पद्धत
   उत्तर दाखवा

   उत्तर: ब. हितसंबंध एकत्रीकरण पद्धत (Pooling of interests method)
   AS-14 मध्ये विलीनीकरणासाठी हितसंबंध एकत्रीकरण पद्धत आणि खरेदी स्वरूपाच्या एकत्रीकरणासाठी खरेदी पद्धत वापरतात.

10. कंपनी ₹10 दर्शनी किमतीचे 1,000 भाग प्रति भाग ₹12 ला देते. प्रतिभूती अधिमूल्याची रक्कम किती?

    धडा १: Issue of Shares

    • अ₹2,000
    • ब₹10,000
    • क₹12,000
    • ड₹1,200
    उत्तर दाखवा

    उत्तर: अ. ₹2,000
    प्रति भाग अधिमूल्य = 12 − 10 = ₹2; एकूण = 1,000 × ₹2 = ₹2,000.

बी.कॉम. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४): इतर विषयांचे MCQ

सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या (NEP) सर्वसाधारण अभ्यासक्रमावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. तुमच्या विद्यापीठाचा अभ्यासक्रम थोडा वेगळा असू शकतो.