बी.कॉम. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४) बँकिंग व वित्त – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
पैशाने दूर केलेली वस्तुविनिमय पद्धतीची (barter system) मुख्य अडचण कोणती होती?
धडा १: Money and its Functions
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. गरजांच्या दुहेरी संयोगाचा अभाव (lack of double coincidence of wants)
वस्तुविनिमयात आपल्याला हवी वस्तू ज्याच्याकडे आहे आणि ज्याला आपली वस्तू हवी आहे अशी व्यक्ती शोधावी लागते; विनिमयाचे माध्यम म्हणून पैसा ही गरज दूर करतो.फिशरच्या पैशाच्या संख्यात्मक सिद्धांताच्या (quantity theory of money) MV = PT या समीकरणात V म्हणजे काय?
धडा १: Money and its Functions
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. पैशाचा चलनवेग (velocity of circulation)
MV = PT मध्ये V म्हणजे चलनवेग, म्हणजे ठरावीक काळात पैशाचे एक एकक सरासरी किती वेळा हस्तांतरित होते.बँक कर्जाची रक्कम कर्जदाराच्या खात्यात जमा करून कर्ज देते, तेव्हा अशा रीतीने निर्माण होणाऱ्या ठेवीला काय म्हणतात?
धडा २: Commercial Banks: Functions and Types
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. व्युत्पन्न ठेव (derivative deposit)
कर्ज व अग्रिमांतून निर्माण होणाऱ्या ठेवी म्हणजे व्युत्पन्न ठेवी; याच मार्गाने व्यापारी बँका पतनिर्मिती करतात.ग्राहक ठरावीक मुदतीसाठी दर महिन्याला ठरावीक रक्कम जमा करतो आणि मुदतीअंती व्याजासह एकूण रक्कम मिळवतो, अशी ठेव कोणती?
धडा २: Commercial Banks: Functions and Types
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. आवर्ती ठेव (recurring deposit)
आवर्ती ठेवीत ठरावीक मुदतीसाठी नियमित (मासिक) अंतराने ठरावीक रक्कम जमा केली जाते आणि मुदतीअंती ती व्याजासह परत मिळते.बँकेच्या निव्वळ मागणी व मुदत देयतांपैकी (NDTL) जो भाग तिला रिझर्व्ह बँकेकडे रोख शिल्लक म्हणून ठेवावा लागतो, त्याला काय म्हणतात?
धडा ३: Reserve Bank of India and Monetary Policy
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. रोख राखीव प्रमाण (CRR)
CRR म्हणजे ठेवींचा (NDTL) तो भाग जो बँकांनी RBI कडे रोख स्वरूपात ठेवावा लागतो; SLR मात्र बँक स्वतःकडे रोख, सोने व मान्य रोख्यांच्या स्वरूपात ठेवते.कोणती पेमेंट प्रणाली प्रत्येक निधी हस्तांतरण गटाने (batches) न करता स्वतंत्रपणे व सतत, प्रत्यक्ष वेळेत (real time) पूर्ण करते?
धडा ४: Digital Banking and Payment Systems
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. RTGS
RTGS (Real Time Gross Settlement) मध्ये प्रत्येक व्यवहार स्वतंत्रपणे, एकूण आधारावर प्रत्यक्ष वेळेत पूर्ण होतो; NEFT मध्ये व्यवहार गटाने पूर्ण होतात.भारतात SIDBI ही कोणत्या क्षेत्राच्या प्रोत्साहन व वित्तपुरवठ्यासाठीची प्रमुख वित्तीय संस्था आहे?
धडा ५: Indian Financial System
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. सूक्ष्म, लघु व मध्यम उद्योग (MSMEs)
भारतीय लघु उद्योग विकास बँक (SIDBI) ही MSME क्षेत्राला वित्तपुरवठा व विकासासाठीची शिखर संस्था आहे.मागणी पैसा बाजारात (call money market) बँकांमध्ये निधी किती कालावधीसाठी उसने घेतला व दिला जातो?
धडा ६: Money Market
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. एक दिवस (रात्रभर - overnight)
मागणी पैसा (call money) एका दिवसासाठी असतो; 2 ते 14 दिवसांसाठी सूचना पैसा (notice money) आणि 15 दिवस ते एक वर्षासाठी मुदत पैसा (term money) असतो.आशियातील सर्वात जुना शेअर बाजार (stock exchange) कोणता?
धडा ७: Capital Market and SEBI
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. मुंबई शेअर बाजार (BSE)
मुंबई शेअर बाजार 1875 मध्ये 'नेटिव्ह शेअर अँड स्टॉक ब्रोकर्स असोसिएशन' म्हणून सुरू झाला; तो आशियातील सर्वात जुना शेअर बाजार आहे.भारतात पेमेंट बँकेला (payments bank) खालीलपैकी कोणते काम करण्यास परवानगी नाही?
धडा ८: Financial Inclusion and Recent Trends
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. कर्जे व अग्रिमे देणे
पेमेंट बँका मर्यादित ठेवी स्वीकारू शकतात आणि पेमेंट व पैसे पाठविण्याच्या सेवा देऊ शकतात, पण त्या कर्ज देऊ शकत नाहीत किंवा क्रेडिट कार्ड देऊ शकत नाहीत.
बी.कॉम. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४): इतर विषयांचे MCQ
मागील दिवसांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या (NEP) सर्वसाधारण अभ्यासक्रमावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. तुमच्या विद्यापीठाचा अभ्यासक्रम थोडा वेगळा असू शकतो.