इयत्ता १२ वी मराठी युवकभारती – भाग ३: कथा : साहित्यप्रकार-परिचय MCQ
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, शेवटी गुण. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
पाठानुसार ‘कथा’ हा शब्द कोणत्या मूळ धातूपासून रूढ झाला आहे?
धडा १४: कथा : साहित्यप्रकार-परिचय
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. कथ्
‘कथ्’ म्हणजे सांगणे, निवेदन करणे; या धातूपासून ‘कथा’ शब्द रूढ झाला.१८९० मध्ये ह. ना. आपटे यांनी दैनंदिन जीवनावरील कथा प्रकाशित करण्यासाठी कोणते साप्ताहिक सुरू केले?
धडा १४: कथा : साहित्यप्रकार-परिचय
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. करमणूक
‘करमणूक’ साप्ताहिकातून ह. ना. आपटे यांनी साध्या, हृदयस्पर्शी कथा प्रकाशित केल्या.कथेत ज्या मूळ घटनेवरून कथा उभी राहते, त्या घटनेला काय म्हणतात?
धडा १४: कथा : साहित्यप्रकार-परिचय
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. कथाबीज
कथेतील मूळ घटनेलाच ‘कथाबीज’ असे म्हणतात.कथाकार एखाद्या व्यक्तीची वृत्ती, कृती, उक्ती, भावना यांच्या चित्रणातून जी शब्दरूप प्रतिमा तयार करतो, तिला काय म्हणतात?
धडा १४: कथा : साहित्यप्रकार-परिचय
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. पात्र
अशा शब्दरूप प्रतिमेला ‘पात्र’ म्हणतात; ही पात्रे कथाकाराची ‘स्व’ निर्मिती असतात.कथेतील संघर्षामुळे कथा कोणत्या टप्प्यापर्यंत पोहोचते?
धडा १४: कथा : साहित्यप्रकार-परिचय
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. उत्कर्षबिंदू (क्लायमॅक्स)
चांगल्या-वाईटाच्या संघर्षातून नाट्यमयता येते आणि कथा उत्कर्षबिंदूपर्यंत पोहोचते.पाठानुसार कथेचे सर्वसाधारणपणे किती टप्पे मानले जातात?
धडा १४: कथा : साहित्यप्रकार-परिचय
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. तीन : प्रारंभ, मध्य आणि शेवट
घटकांशिवाय प्रारंभ, मध्य आणि शेवट असे कथेचे तीन टप्पे सर्वसाधारणपणे मानले जातात.पाठानुसार मराठीत सर्वांत जास्त वाचला जाणारा साहित्यप्रकार कोणता?
धडा १४: कथा : साहित्यप्रकार-परिचय
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. कथा
मनोरंजकतेमुळे ‘कथा’ हा मराठीत सर्वांत जास्त वाचला जाणारा साहित्यप्रकार आहे; दिवाळी अंकांत तिला मानाचे पान असते.‘कथा एककेंद्री असते’ याचा पाठानुसार अर्थ काय?
धडा १४: कथा : साहित्यप्रकार-परिचय
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. कथेतील प्रसंग, पात्रे व वातावरण मर्यादित असल्याने ती लहान (लघू) असते
कथा कादंबरी वा नाटकाप्रमाणे बहुकेंद्री नसते; तिचे प्रसंग, पात्रे, वातावरण मर्यादित असल्याने ती स्फुट (छोटी) असते.सर्वसाधारणपणे कथा कोणत्या काळात लिहिली जाते?
धडा १४: कथा : साहित्यप्रकार-परिचय
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. भूतकाळ
कथेत घडून गेलेल्या घटनांचे निवेदन असते, म्हणून भूतकालीन निवेदनशैली वापरली जाते.कथेचे अभिवाचन एकाच वेळी अनेकांनी केल्यास कोणता फायदा होतो, असे पाठात सांगितले आहे?
धडा १४: कथा : साहित्यप्रकार-परिचय
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. आवाजाचा एकसुरीपणा टळतो
अनेकांनी अभिवाचन केल्यास आवाजाचा एकसुरीपणा टळतो आणि संवादातील विविधतेचा आनंद मिळतो.
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्र राज्य मंडळाच्या अधिकृत बालभारती पाठ्यपुस्तकातील या धड्यावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत.