बी.एससी. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४) संगणकशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
खालीलपैकी कोणती अरेषीय (non-linear) डेटा स्ट्रक्चर (data structure) आहे?
धडा १: Introduction to Data Structures
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. ट्री (Tree)
ट्रीमध्ये एका घटकाला अनेक चाइल्ड असू शकतात (श्रेणीबद्ध रचना); ॲरे, स्टॅक व क्यू घटक एका रेषीय क्रमात साठवतात.एका integer ॲरे A चा मूळ पत्ता (base address) 2000 आहे, प्रत्येक घटक 4 bytes घेतो व index 0 पासून सुरू होतो. A[6] चा पत्ता किती?
धडा २: Arrays, Sparse Matrices and Polynomials
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. 2024
पत्ता = मूळ पत्ता + index × आकार = 2000 + 6 × 4 = 2024.संपूर्ण आलेखाच्या (graph) कडा वजनाच्या चढत्या क्रमाने घेऊन, चक्र (cycle) न बनवणारी प्रत्येक कडा जोडून किमान व्याप्त वृक्ष (minimum spanning tree) कोणता अल्गोरिदम तयार करतो?
धडा ७: Minimum Spanning Tree and Shortest Path
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. क्रुस्कलचा अल्गोरिदम (Kruskal's algorithm)
क्रुस्कल सर्व कडा वजनानुसार क्रमाने लावतो व चक्र न बनवणारी पुढची सर्वात हलकी कडा n − 1 कडा होईपर्यंत जोडतो.एका hash table मध्ये 10 जागा (0–9) आहेत, h(k) = k mod 10 व रेषीय प्रोबिंग (linear probing) वापरले आहे. आधी key 23 व नंतर key 33 टाकली. 33 कोणत्या जागेत साठवली जाईल?
धडा ९: Hashing
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. 4
23 जागा 3 मध्ये जाते; 33 चेही hash 3 येते, ती भरलेली असल्याने रेषीय प्रोबिंग पुढची जागा 4 पाहते, जी रिकामी आहे.डेटा व त्या डेटावर काम करणारी फंक्शन्स एकाच घटकात (class) एकत्र गुंडाळण्याला काय म्हणतात?
धडा १०: Object-Oriented Programming Concepts
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. एन्कॅप्स्युलेशन (encapsulation)
एन्कॅप्स्युलेशनमध्ये data members व member functions एका class मध्ये बांधली जातात; त्यामुळे डेटा लपवणेही (data hiding) शक्य होते.C++ मधील exception handling मध्ये exception निर्माण (raise) करण्यासाठी कोणता keyword वापरतात?
धडा १३: Templates and Exception Handling in C++
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. throw
चूक होऊ शकणारा कोड try block मध्ये ठेवतात; throw ने exception निर्माण होते व जुळणारा catch block ते हाताळतो. C++ मध्ये finally keyword नाही.फाइलमध्ये डेटा लिहिण्यासाठी (output file stream) कोणता C++ stream class वापरला जातो?
धडा १४: File Handling in C++
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. ofstream
ofstream (fstream header मधील) फाइल लिहिण्यासाठी उघडतो; ifstream फाइल वाचण्यासाठी, तर istream/iostream हे सामान्य stream classes आहेत.DBMS च्या त्रिस्तरीय (ANSI/SPARC) रचनेत डेटा प्रत्यक्ष डिस्कवर कसा साठवला जातो याचे वर्णन करणारा स्तर कोणता?
धडा १५: Database Management Systems
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. अंतर्गत (भौतिक) स्तर (internal level)
अंतर्गत स्तर भौतिक साठवणूक (फाइल्स, इंडेक्स) दाखवतो; संकल्पनात्मक स्तर संपूर्ण डेटाबेसचे तार्किक वर्णन करतो व बाह्य स्तर वापरकर्त्यांचे व्ह्यू देतो.रिलेशनल मॉडेलचा (relational model) एंटिटी इंटिग्रिटी (entity integrity) नियम काय सांगतो?
धडा १६: Relational Model and Relational Algebra
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. प्राथमिक कीचा (primary key) कोणताही गुणधर्म NULL असू शकत नाही
एंटिटी इंटिग्रिटी: प्राथमिक की प्रत्येक tuple ओळखते, म्हणून तिचा कोणताही भाग NULL असू शकत नाही.डाव्या टेबलच्या सर्व ओळी, उजव्या टेबलच्या जुळणाऱ्या ओळींसह व जुळत नसेल तिथे NULL देणारा SQL join कोणता?
धडा १८: SQL Joins, Subqueries and Views
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. LEFT OUTER JOIN
LEFT (OUTER) JOIN डाव्या टेबलची प्रत्येक ओळ ठेवतो; न जुळणाऱ्या उजव्या बाजूच्या स्तंभांत NULL भरले जाते.
बी.एससी. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४): इतर विषयांचे MCQ
मागील दिवसांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या (NEP) सर्वसाधारण अभ्यासक्रमावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. तुमच्या विद्यापीठाचा अभ्यासक्रम थोडा वेगळा असू शकतो.