बी.एससी. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४) वनस्पतिशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
वनस्पतींच्या नामकरणाची द्विनाम पद्धत (binomial nomenclature) कोणी दृढपणे प्रस्थापित केली?
धडा १: Plant Taxonomy
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. कॅरोलस लिनियस (Carolus Linnaeus)
लिनियसने Species Plantarum (1753) मध्ये सातत्याने दोन शब्दांची नावे (प्रजाती + जाती) वापरली; तेथूनच वनस्पती नामकरण सुरू होते.हायपॅन्थोडियम पुष्पविन्यास (hypanthodium inflorescence) कोणाचे वैशिष्ट्य आहे?
धडा ३: Morphology of Flower and Inflorescence
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. फायकस (Ficus)
फायकसमध्ये (अंजीर, वड) पुष्पाधार पोकळ, कुंभासारखा होतो आणि आत लहान फुले असतात: हाच हायपॅन्थोडियम.कठीण अंतःफलभित्ती (endocarp), गरयुक्त मध्यफलभित्ती आणि पातळ बाह्यफलभित्ती असलेले आंब्याचे फळ कोणत्या प्रकारचे आहे?
धडा ४: Fruits, Seeds and Their Dispersal
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. आठळीयुक्त फळ (drupe)
कठीण अंतःफलभित्ती असलेले एकबीजी गरयुक्त फळ म्हणजे ड्रूप; सफरचंद पोम व संत्रे हेस्पेरिडियम आहे.युक्तपरागकोशी पुंकेसर (syngenesious stamens: परागकोश जुळलेले, तंतू मुक्त) कोणत्या कुलाचे वैशिष्ट्य आहे?
धडा ५: Study of Selected Dicot Families
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. ॲस्टरेसी (Asteraceae)
ॲस्टरेसी (कंपोझिटी) कुलात पाच परागकोश कुक्षीवृंताभोवती नळी बनवतात, तर तंतू मुक्त राहतात.सामान्य आवृतबीजी वनस्पतीत द्विफलन (double fertilisation) नंतर तयार होणारा भ्रूणपोष (endosperm) किती गुणित असतो?
धडा ९: Embryology of Angiosperms
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. त्रिगुणित (triploid)
एक नर युग्मक दोन ध्रुवीय केंद्रकांशी (किंवा द्विगुणित द्वितीयक केंद्रकाशी) मिसळतो, म्हणून प्राथमिक भ्रूणपोष केंद्रक 3n असते.वार्षिक वलये मोजून झाडाचे वय ठरवण्याला काय म्हणतात?
धडा ८: Secondary Growth
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. वृक्षकालगणना (dendrochronology)
प्रत्येक वृद्धिवलय (वसंत काष्ठ + शरद काष्ठ) साधारणतः एका वर्षात तयार होते; त्याद्वारे वय ठरवणे म्हणजे डेंड्रोक्रोनॉलॉजी.C₃ वनस्पतींमध्ये केल्व्हिन चक्रात CO₂ स्थिरीकरणाचे पहिले स्थिर उत्पादन कोणते?
धडा १४: Photosynthesis
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. 3-फॉस्फोग्लिसरिक आम्ल (3-PGA)
रुबिस्को CO₂ ला RuBP शी जोडते आणि उत्पादन 3-PGA च्या दोन रेणूंमध्ये विभागते, हे तीन कार्बनी संयुग आहे (म्हणून 'C₃'); OAA हे C₄ वनस्पतींतील पहिले उत्पादन.वायुजीवी श्वसनात (aerobic respiration) ग्लुकोजचे पूर्ण ऑक्सिडीकरण होताना श्वसनगुणांक (respiratory quotient, RQ) किती असतो?
धडा १६: Respiration in Plants
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. 1.0
C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O, म्हणून RQ = सोडलेला CO₂ / वापरलेला O₂ = 6/6 = 1.0.कोबीसारख्या रोझेट वनस्पतींमध्ये फुलोऱ्यापूर्वी खोडाची अचानक वाढ (bolting) कोणत्या वृद्धी नियामकामुळे होते?
धडा १८: Plant Growth Regulators
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. जिबरेलिन (gibberellin)
जिबरेलिनमुळे रोझेट वनस्पतींमध्ये पेऱ्यांची लांबी वाढते आणि बोल्टिंग होते.जैविक नायट्रोजन स्थिरीकरणासाठी लागणाऱ्या नायट्रोजिनेज (nitrogenase) विकराचा घटक कोणते खनिज मूलद्रव्य आहे?
धडा १३: Mineral Nutrition
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. मॉलिब्डेनम (molybdenum)
नायट्रोजिनेजमध्ये लोह–मॉलिब्डेनम सहघटक (cofactor) असतो, म्हणून नायट्रोजन स्थिरीकरणासाठी मॉलिब्डेनम आवश्यक आहे.
बी.एससी. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४): इतर विषयांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या (NEP) सर्वसाधारण अभ्यासक्रमावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. तुमच्या विद्यापीठाचा अभ्यासक्रम थोडा वेगळा असू शकतो.