बी.ए. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४) मानसशास्त्र – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
इतर आपल्याला कसे पाहतात असे आपल्याला वाटते त्यावरून आपली स्व-संकल्पना तयार होते, ही 'आरसा-स्व' (looking-glass self) संकल्पना कोणी मांडली?
धडा २: सामाजिक जगातील स्व
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. चार्ल्स हॉर्टन कूली
सी. एच. कूली (१९०२) यांच्या मते इतर लोक आरशासारखे असतात: ते आपल्याला कसे पाहतात व आपला न्याय कसा करतात याची कल्पना आपली स्व-संकल्पना घडवते.विस्तारण शक्यता प्रतिमानानुसार (Elaboration Likelihood Model – पेटी व कॅसिओपो) सबळ युक्तिवादांवर काळजीपूर्वक विचार करून होणारा अभिवृत्ती बदल कोणत्या मार्गाने होतो?
धडा ५: अभिवृत्ती परिवर्तन आणि मन वळवणे
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. मध्यवर्ती मार्ग (central route)
मध्यवर्ती मार्गात संदेशातील युक्तिवादांचा काळजीपूर्वक विचार होतो आणि बदल दीर्घकाळ टिकतो; परिघीय मार्ग वक्त्याचे आकर्षकपण अशा बाह्य संकेतांवर अवलंबून असतो.मुझफर शेरीफ यांच्या 'रॉबर्स केव्ह' प्रयोगात मुलांच्या दोन गटांतील वैर मुख्यतः कशामुळे कमी झाले?
धडा ६: पूर्वग्रह आणि भेदभाव
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. दोन्ही गटांना सहकार्य करावे लागेल अशी उच्चतर उद्दिष्टे (superordinate goals)
एकट्या गटाला साध्य करता येणार नाहीत अशी समान उद्दिष्टे (उच्चतर उद्दिष्टे) दिल्यावर स्पर्धेमुळे निर्माण झालेला संघर्ष कमी झाला, असे शेरीफ यांना आढळले.शिकणाऱ्या व्यक्तीला 'विजेचे झटके' देण्यास सहभागींना सांगितले गेले, अशा स्टॅन्ले मिलग्रॅम यांच्या प्रसिद्ध प्रयोगांत मुख्यतः कशाचा अभ्यास केला गेला?
धडा ८: सामाजिक प्रभाव: अनुपालन आणि आज्ञाधारकता
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. अधिकाराची आज्ञाधारकता (obedience to authority)
दुसऱ्याला इजा होत असल्याचे दिसत असतानाही सामान्य लोक अधिकारी व्यक्तीच्या आज्ञा कुठपर्यंत पाळतात हे मिलग्रॅम यांनी तपासले.एखादी व्यक्ती किंवा वस्तू पुन्हा पुन्हा दिसल्याने ती आपल्याला जास्त आवडू लागते. रॉबर्ट झायॉन्क यांनी याला काय म्हटले?
धडा ९: आंतरवैयक्तिक आकर्षण आणि जवळचे नातेसंबंध
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. केवळ संपर्क परिणाम (mere exposure effect)
कोणत्याही बक्षिसाशिवाय केवळ वारंवार संपर्काने आवड वाढते, हे झायॉन्क यांनी दाखवले; यालाच केवळ संपर्क परिणाम म्हणतात.नेत्याची परिणामकारकता त्याची शैली आणि परिस्थिती यांच्या जुळणीवर अवलंबून असते, असे सांगणाऱ्या फ्रेड फिडलर यांच्या सिद्धांताला काय म्हणतात?
धडा ११: नेतृत्व
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. आकस्मिकता प्रतिमान (contingency model)
फिडलर यांच्या आकस्मिकता प्रतिमानानुसार कोणतीही एक शैली सर्वत्र श्रेष्ठ नसते; कार्याभिमुख किंवा संबंधाभिमुख नेता त्याला अनुकूल परिस्थितीत यशस्वी होतो.विकासात्मक मानसशास्त्रातील 'निसर्ग विरुद्ध संगोपन' (nature vs nurture) हा प्रश्न कोणत्या दोन घटकांच्या भूमिकेबद्दल आहे?
धडा १४: जीवनकालातील मानवी विकास
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. आनुवंशिकता आणि पर्यावरण
निसर्ग म्हणजे आनुवंशिक (जनुकीय) घटक आणि संगोपन म्हणजे पर्यावरण व अनुभव; विकास दोन्हींवर अवलंबून असतो.जन्मपूर्व विकासाच्या तीन कालखंडांचा योग्य क्रम कोणता?
धडा १५: जन्मपूर्व विकास आणि शैशवावस्था
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. बीजावस्था (germinal) → भ्रूणावस्था (embryonic) → गर्भावस्था (fetal)
जन्मपूर्व विकास बीजावस्थेने (साधारण पहिले २ आठवडे) सुरू होतो, नंतर भ्रूणावस्था आणि मग जन्मापर्यंत गर्भावस्था असते.एरिक एरिक्सन यांच्या मते शालेय वयातील (साधारण ६ ते १२ वर्षे) मनोसामाजिक संघर्ष कोणता?
धडा १६: बाल्यावस्थेतील विकास
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. उद्यमशीलता विरुद्ध न्यूनगंड (industry vs inferiority)
मध्य बालपणात शाळेत व इतर कामांत यश मिळवणाऱ्या मुलांमध्ये उद्यमशीलतेची (क्षमतेची) भावना येते; सतत अपयशाने न्यूनगंड निर्माण होतो.कोलबर्ग यांच्या सिद्धांतानुसार कोणत्या स्तरावर नैतिक विचार मुख्यतः शिक्षा टाळणे आणि बक्षीस मिळवणे यावर आधारित असतो?
धडा १७: बोधात्मक व नैतिक विकास: पियाजे आणि कोलबर्ग
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. पूर्वपारंपरिक स्तर (pre-conventional level)
कोलबर्ग यांच्या पूर्वपारंपरिक स्तरावर योग्य-अयोग्य हे स्वतःला मिळणाऱ्या परिणामांवरून, म्हणजे शिक्षा किंवा बक्षिसावरून ठरवले जाते.
बी.ए. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४): इतर विषयांचे MCQ
मागील दिवसांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या (NEP) सर्वसाधारण अभ्यासक्रमावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. तुमच्या विद्यापीठाचा अभ्यासक्रम थोडा वेगळा असू शकतो.