बी.ए. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४) भूगोल – रोजची उजळणी MCQ (मराठी माध्यम)
टायमर क्विझ: प्रत्येक प्रश्नाला १५ सेकंद, वेळ संपली की पुढचा प्रश्न आपोआप. किंवा टायमरशिवाय: पर्याय टॅप करा, बरोबर उत्तर हिरवे, चुकीचे लाल. नवीन संच नियमितपणे जोडले जातात.
किंवा खाली स्क्रोल करून टायमरशिवाय सोडवा.
मानवी भूगोलातील 'शक्यतावाद' (possibilism) विचारसरणी मुख्यतः कोणाशी संबंधित आहे?
धडा १: मानवी भूगोल : स्वरूप व व्याप्ती
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. पॉल विदाल द ला ब्लाश
निसर्ग अनेक शक्यता देतो आणि मानव त्यांतून निवड करतो, असे विदाल द ला ब्लाश यांनी मांडले; रॅटझेल व सेंपल निसर्गवादाशी (determinism) तर टेलर नव-निसर्गवादाशी संबंधित आहेत.भारतात लिंग गुणोत्तर (sex ratio) कसे व्यक्त केले जाते?
धडा ५: लोकसंख्येची रचना : वय, लिंग गुणोत्तर व साक्षरता
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. दर 1000 पुरुषांमागे स्त्रियांची संख्या
भारताच्या जनगणनेत लिंग गुणोत्तर म्हणजे दर 1000 पुरुषांमागे स्त्रियांची संख्या.माल्थसच्या मते लोकसंख्या ______ श्रेणीने वाढते, तर अन्नपुरवठा अंकगणितीय श्रेणीने वाढतो.
धडा ६: लोकसंख्या सिद्धांत व लोकसंख्या संक्रमण
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. भूमितीय (geometric)
माल्थसच्या मते लोकसंख्या भूमितीय श्रेणीने (1, 2, 4, 8…) तर अन्न फक्त अंकगणितीय श्रेणीने (1, 2, 3, 4…) वाढते.'स्थलांतराचे नियम' (laws of migration, 1885) कोणी मांडले?
धडा ७: स्थलांतर
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. ई. जी. रॅव्हेनस्टाईन
ई. जी. रॅव्हेनस्टाईन यांनी 1885 मध्ये स्थलांतराचे नियम मांडले; एव्हरेट ली यांनी नंतर (1966) ढकल–ओढ (push–pull) प्रतिमान दिले.महाराष्ट्रात पश्चिम घाट कोणत्या नावाने ओळखला जातो?
धडा १०: भारताची प्राकृतिक रचना
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. सह्याद्री
महाराष्ट्रात पश्चिम घाटाला सह्याद्री म्हणतात; सातपुडा पर्वतरांग राज्याच्या उत्तरेला आहे.खालीलपैकी कोणती नदी पश्चिमेकडे वाहून अरबी समुद्राला मिळते?
धडा ११: भारतातील जलप्रणाली
उत्तर दाखवा
उत्तर: ड. नर्मदा
नर्मदा (तापीप्रमाणे) खचदरीतून (rift valley) पश्चिमेकडे वाहत अरबी समुद्राला मिळते; बाकीच्या पूर्वेकडे वाहून बंगालच्या उपसागराला मिळतात.तमिळनाडूला ऑक्टोबर–डिसेंबरमध्ये बहुतांश पाऊस कशामुळे मिळतो?
धडा १२: भारताचे हवामान व मान्सून
उत्तर दाखवा
उत्तर: अ. ईशान्य (परतीचा) मान्सून
तमिळनाडू किनारा नैऋत्य मान्सूनच्या पर्जन्यछायेत येतो; त्याला ऑक्टोबर–डिसेंबरमधील ईशान्य मान्सूनपासून बहुतांश पाऊस मिळतो.कापसासाठी उपयुक्त असलेली काळी मृदा (रेगूर) मुख्यतः कशाच्या विदारणातून तयार झाली आहे?
धडा १३: भारतातील मृदा व नैसर्गिक वनस्पती
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. दख्खन पठारातील बेसाल्ट लाव्हा (Deccan Trap)
काळी मृदा दख्खनच्या बेसाल्ट खडकापासून तयार झाली; ती ओलावा चांगला धरून ठेवते आणि कापसासाठी योग्य असते.खालीलपैकी कोणते रब्बी पीक आहे?
धडा १६: भारतातील प्रमुख पिके व त्यांचे वितरण
उत्तर दाखवा
उत्तर: क. गहू
गहू हिवाळ्यात (ऑक्टोबर–डिसेंबर) पेरला जातो आणि वसंतात कापला जातो, म्हणून ते रब्बी पीक; भात, कापूस, ताग ही खरीप पिके आहेत.कोकिंग कोळशाचा भारतातील महत्त्वाचा स्रोत असलेले झरिया कोळसा क्षेत्र कोणत्या राज्यात आहे?
धडा १७: भारतातील खनिज व ऊर्जा संसाधने
उत्तर दाखवा
उत्तर: ब. झारखंड
झरिया हे दामोदर खोऱ्यात झारखंडच्या धनबाद जिल्ह्यात असून ते भारतातील प्रमुख कोकिंग कोळसा क्षेत्र आहे.
बी.ए. द्वितीय वर्ष (सत्र ३ व ४): इतर विषयांचे MCQ
सर्व प्रश्न PadhaiNotes ने महाराष्ट्रातील विद्यापीठांच्या (NEP) सर्वसाधारण अभ्यासक्रमावरून स्वतःच्या शब्दांत तयार केले आहेत. तुमच्या विद्यापीठाचा अभ्यासक्रम थोडा वेगळा असू शकतो.